میوه کندس

میوه کندوس بسیار سخت و اسیدی است و به همین خاطر تا خوب رسیده نشود قابل خوردن نیست.

(در زبان محلی فارسیان باید خوب \”پُتو\” شده باشد ، یعنی نرم شده باشد . )

برای جلوگیری از پوسیده شدن گندس بر روی درخت، معمولا میوه ها را زودتر برداشت می کنند و در محل مناسبی انبار می سازند تا برسد.

گوشت ازگیل پس از رسیدن از سفید به قهوه ای تغییر می یابد و کاملا نرم و شیرین می شود.

ازگیل وحشی ک درزبان کتولی وطبری آن را کندس (kondes .kondos) ودرزبان گیلکی آن را کونوس مینامند،

میوه ای است جنگلی ک از ۳۰۰۰سال قبل در جنوب دریای خزر در مناطق گیلان و مازندران یافت میشده است .
این میوه سرشار از ویتامین “ب”  و  “ث”  میباشد ک در درمان بیماریهایی همچون فشار خون،چربی خون ،تب،ترشی معده و… ازآن استفاده میشود.

در منطقه کتول طی فرآیندی این میوه را به شکل رب در می آورند که به آن کندسو (کندس + او)میگویند.

پخت رب آن به این طریق میباشد که کندس نارس راچیده وآن را در مکانی بدور از نورآفتاپ پهن میکنن تا کاملا برسد .پس از انکه بافت آن نرم شد،ان رادرون کیسه ای ریخته ،ظرفی زیر آن قرارداده تا آب آن گرفته شود.

بعدازآن عصاره بدست آمده را روی آتش میپزند تا ب غلظت برسد .حاصل کار،رب نسبتاغلیظ و قهوه ای رنگ میشود .
کندسو را میتوان ۱سال نگهداشت و ازآن در درمان بیماریهایی ک قبلا ذکر شده مخصوصا گرمازدگی و رفع عطش در تابستان استفاده کرد .

آب کندس:

در استان گیلان میوه های ازگیل را موقعی که هنوز سفت و نارس اند می چینند و مانند خیارشور درون ظرف های بزرگ یا کوچک می ریزند و سپس ظرف را از آب و اندکی نمک پر می کنند و آن را در جایی خنک نگه می دارند. این فرآورده که «آب کندس » نامیده می شود به همراه نمک و گلپر با لذت فراوان در زمستان خورده می شود.

از آب ترش “آب کندس” نیز برای تهیه ی کاهو سکنجبین استفاده می کنند

کندس

سایر فراورده ها ی کندس (ازگیل وحشی) :

در روستای فارسیان و اطراف از گذشته های دور از میوه کندس برای پختن مربا استفاده می کردند و که البته امروزه دیگر رایج نیست اما در برخی نقاط دیگر دنیا همچنان از ازگیل مربا و ژله فراهم می سازند

گونه شناسی:

بلندی درختچه های ازگیل به ۸ متر هم می رسد. برگ های پهنی به رنگ سبز تیره، بیضی شکل به طول ۶ تا ۱۵ سانتی متر و به پهنای ۳ تا ۴ سانتی متر دارد. برگ ها پیش از خزان شدن به رنگ قرمز درمی آیند. گل های سفید پنج گلبرگی آن در بهار شکوفه می دهند. گل های ازگیل هرمافرودیت هستند یعنی هم دارای اندام های نر و هم اندام های تولید مثلی ماده اند و توسط زنبورها گرده افشانی می شوند. گیاه کندس خودبارور است.

کندس در مکانی سایه روشن در جنگل های آفتابگیر رشد می کند و خاک مرطوب، سبک و شنی با خاک برگ یا خاک سنگین رسی و به خوبی زهکشی شده را می پسندد.

بذرهای کندس بسیار سفت و محکم و نفوذ ناپذیرند به همین خاطر بعید است در همان سال اول تا پیش از گذراندن دو زمستان جوانه بزنند.